28 november 2011Veel Europeanen zijn onvoldoende ‘gezondheidsvaardig’
Bijna de helft van alle Europeanen heeft een te laag niveau van ‘health literacy’, een internationaal aanvaarde term die in het Nederlands het best omschreven kan worden als ’gezondheidsvaardigheid’. Dit blijkt uit de European Health Literacy Survey, een grootschalig onderzoek dat voor het eerst op populatieniveau inzicht geeft in de health literacy van bewoners van acht Europese landen (Bulgarije, Duitsland, Griekenland, Ierland, Nederland, Oostenrijk, Polen en Spanje). Er blijkt nog veel te kunnen worden verbeterd aan de communicatie van zorgprofessionals met zorgconsumenten en aan het vermogen van mensen om adequate beslissingen te nemen over hun gezondheid. Wel bleek van de acht onderzochte landen de health literacy van Nederlanders het hoogst.
In het onderzoek is gekeken naar het vermogen van mensen om gezondheidsinformatie te verkrijgen, te begrijpen, te analyseren en op zichzelf toe te passen. Dit alles om hun eigen gezondheid te kunnen onderhouden en weloverwogen beslissingen te kunnen nemen om ziekte te voorkomen of behandeling te zoeken.
Gemiddeld bleek 47% van de ondervraagde personen beperkte gezondheidsvaardigheden te hebben. De verschillen tussen de landen zijn echter groot. Verder bleken inwoners van landen met een lage health literacy ook een slechtere gezondheid te hebben.
Er zijn niet alleen grote verschillen in gezondheid tussen en binnen de landen, maar er is ook een verschil te zien in health literacy op verschillende niveaus, bijvoorbeeld op het niveau van functional health literacy, de basale lees- en schrijfvaardigheden die mensen nodig hebben om te functioneren in alledaagse situaties.
Op alle niveaus zijn de verschillen te verklaren door verschillen in leeftijd, opleiding, sociaal-economische status en financiële achterstand. Zo hebben vooral mensen met een laag opleidingsniveau, zonder werk en/of een laag inkomen een onvoldoende niveau van health literacy. Dat vormt een extra belasting op het leven van deze toch al kwetsbare groepen.
De lage health literacy bij mensen die regelmatig gebruik maken van gezondheidszorgvoorzieningen, zoals chronisch zieken, leidt tot inefficiënt gebruik en hogere kosten van gezondheidszorg. Het onderzoek bevestigt daarmee eerdere bevindingen uit Amerikaans onderzoek. Daarin werd geschat dat lage health literacy de Amerikaanse economie tussen 106 en 236 miljard dollar per jaar kost, omdat mensen met lage health literacy een hogere kans hebben om in het ziekenhuis te komen, meer medicijnen gebruiken, vaker met behandelfouten te maken krijgen en minder gebruik maken van preventieve zorg.
Het European Health Literacy Consortium heeft daarom voor Europese en nationale beleidsmakers en zorgprofessionals een aantal concrete acties geformuleerd om burgers te stimuleren hun eigen health literacy te verbeteren, zoals:
• Extra financiering voor initiatieven op het gebied van health literacy, vooral voor de meest kwetsbare groepen;
• Ontwikkeling van een allesomvattende strategie die verder gaat dan de huidige Europese richtlijn voor patiënteninformatie;
Universiteit Maastricht
|
